Co koc do sauny na podczerwień robi z twoim ciałem

Koc na podczerwień nie ogrzewa cię przez nagrzewanie powietrza wokół. Elementy grzewcze emitują promieniowanie dalekiej podczerwieni. To promieniowanie trafia na ubranie lub skórę i dopiero tam zamienia się w ciepło. Na tym polega cały mechanizm: żadnego gorącego powietrza, tylko energia, która staje się ciepłem tam, gdzie trafi.

Daleka podczerwień nie wnika głęboko. Chodzi o górne dziesiąte części milimetra skóry i tkankę tuż pod nią. Historie o cieple, które wnika na kilka centymetrów w mięśnie, nie są prawdziwe. Mimo to po pewnym czasie ciepło wydaje się głębsze i jest na to proste wyjaśnienie.

W skórze jest gęsta sieć małych naczyń krwionośnych. Gdy skóra się nagrzewa, naczynia się rozszerzają i przepływa przez nie więcej krwi. Krew zabiera ciepło, wraca do tułowia i tam je oddaje. W ten sposób ciepło, które zaczęło się na powierzchni, w ciągu kilku minut rozchodzi się po całym ciele.

To wyjaśnia też, dlaczego osoby, którym szybko marzną dłonie i stopy, czują w nich ciepło dopiero pod koniec sesji: nagrzana krew dociera tam na końcu. Jak zbudowane jest samo promieniowanie, opisujemy na stronie jak działa ciepło podczerwieni.

Twoje ciało utrzymuje temperaturę wewnętrzną w wąskim zakresie wokół 37 stopni, bo narządy i enzymy działają dobrze tylko w tych granicach. Gdy z zewnątrz dochodzi ciepło, uruchamia się system regulacji, który próbuje się go pozbyć. Prawie wszystko, co czujesz podczas sesji, to praca tego systemu.

Mózg dostaje sygnały z czujników ciepła w skórze i z przepływającej krwi. Na tej podstawie uruchamia dwie rzeczy: kieruje więcej krwi do skóry i włącza gruczoły potowe. W zamkniętym kocu to pierwsze działa tylko częściowo, bo koc właśnie zatrzymuje ciepło. Dlatego już wcześnie główną rolę przejmuje pocenie się.

W tradycyjnej saunie wdychasz powietrze o temperaturze 80 stopni lub więcej. Twarz i drogi oddechowe przyjmują cały ten żar i dla wielu osób to jest najbardziej duszący element. W kocu głowa pozostaje na zewnątrz i oddychasz powietrzem z pokoju. Ciało się nagrzewa, a oddech pozostaje chłodny.

Obciążenie ciała ciepłem może być podobne, ale sygnały, które dostaje mózg, są inne. Kto w kabinie szybko ma dość, w kocu często wytrzymuje dłużej. To porównanie rozwijamy na stronie koc do sauny i tradycyjna sauna obok siebie.

Pocenie się to najsilniejszy mechanizm chłodzenia, jaki masz. Chłodzi nie sam pot, tylko jego parowanie: potrzebuje ono energii, którą odbiera skórze. W zamkniętym kocu powietrze wokół szybko nasyca się wilgocią, więc paruje mniej. Dlatego pocisz się raczej więcej niż mniej, a chłodzenie jest słabsze.

Moment, w którym zaczynasz się pocić, bardzo się różni. U jednej osoby pot pojawia się na klatce piersiowej już po ośmiu minutach, u innej przez pierwsze pół godziny niewiele się dzieje. To nic nie mówi o twojej kondycji, tylko o gruczołach potowych, przyzwyczajeniu do ciepła i o tym, ile tego dnia wypiłeś.

To, co po sesji widzisz na wadze, to prawie w całości woda. Pół kilograma mniej oznacza dokładnie jedno: straciłeś pół litra płynów, a gdy się napijesz, waga wraca.

Jeśli pocenie się u ciebie prawie się nie zaczyna, odruch, by mocno podkręcić poziom, jest zrozumiały, ale nierozsądny. Przyczyny opisujemy w artykule brak pocenia się w saunie.

Gdy naczynia krwionośne w skórze się otwierają, coś zmienia się w krwiobiegu. W układzie robi się więcej miejsca, a ilość krwi pozostaje taka sama, więc serce zaczyna bić częściej. Przy spokojnej sesji tętno stopniowo rośnie do poziomu, który wiele osób porównuje ze spokojnym spacerem. Leżysz nieruchomo, ale serce pracuje mocniej niż w spoczynku.

Ważne: to nie jest trening. Mięśnie nic nie robią i nie budujesz w ten sposób kondycji. Wyższe tętno to reakcja na ciepło, nic więcej. Porównania z bieganiem nie mają tu sensu.

Oddech zwykle staje się spokojniejszy i głębszy. Wynika to nie tyle z ciepła, ile z sytuacji: leżysz, masz mało bodźców i nic nie musisz. U osób, którym robi się za gorąco, oddech staje się szybki i płytki. To moment, by zmniejszyć poziom.

Ciśnienie krwi w cieple często lekko spada, bo naczynia są szersze. Zauważasz to dopiero, gdy wstajesz: może ci się wtedy na chwilę zakręcić w głowie. Podnoś się powoli i najpierw chwilę posiedź.

U większości osób przebieg jest dość przewidywalny, choć poszczególne momenty wypadają w różnym czasie. Poniższa kolejność dotyczy sesji trwającej ok. 35 minut na średnim poziomie.

To, co dzieje się po sesji, wpływa na odczucia co najmniej tak samo jak sama sesja. Ciało zgromadziło ciepło i jeszcze przez jakiś czas się go pozbywa. W tej godzinie większość osób czuje się najpierw ciepło, potem ospale, a następnie spokojnie.

Odgrywa w tym rolę późniejszy spadek temperatury. Po nagrzaniu temperatura ciała opada do poziomu, który może być nieco niższy niż na początku. Taki sam spadek ciało przechodzi przed snem. To najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie senności po wieczornej sesji.

Ochładzaj się stopniowo, zamiast od razu brać zimny prysznic. Letni prysznic zmyje pot, nie zaskakując organizmu. Pij wodę i pamiętaj, że straciłeś też sól. Zaplanuj kolejną godzinę możliwie luźno.

Jeśli po wieczornej sesji jesteś zupełnie rozbudzony, zwykle chodzi o porę. Tuż przed snem jesteś jeszcze w środku fazy, w której ciało oddaje ciepło, a to utrudnia zasypianie. Piszemy o tym w artykule sauna przed snem i dlaczego czasem nie możesz zasnąć.

Dwie osoby, które używają tego samego koca na tym samym poziomie, mogą mieć zupełnie inną sesję. To normalne i nic nie mówi o urządzeniu.

Tu trzeba być uczciwym. Jest sporo badań nad ciepłem i korzystaniem z sauny, zwykle w kabinach lub w warunkach klinicznych. Badań dotyczących konkretnie koców do sauny na podczerwień do użytku domowego prawie nie ma. Nie znaczy to, że koc nic nie daje, ale wyników badań nad sauną nie można tak po prostu na niego przenosić.

To, co znajdziesz w internecie o spalaniu kalorii, detoksykacji czy efektach długoterminowych, w przypadku tego produktu w większości nie ma podstaw. Pewne jest mniej: ciepło zwiększa ukrwienie skóry, uruchamia pocenie się, podnosi tętno i tymczasowo podwyższa temperaturę tkanek. Ludzie w praktyce zyskują relaks i stałą chwilę odpoczynku. Więcej w artykule sauna na podczerwień i badania.